Nico Landsman
In een goed gevulde Roxy filmzaal keken we op 17 maart 2026 naar video’s over de Schelde. Eerst ging het over het ontstaan van de Schelde onder invloed van klimaatveranderingen in de prehistorie. Variërend van tijden dat Engeland, Nederland en Duitsland grotendeels onder water stonden tot ijstijden waarin de Noordzee droog stond. UNESCO Geopark Scheldedelta heeft meer mooie video’s.
Later zagen we de video’s van de Scheldewandeling van Li An Phoa (Drinkable Rivers). Het is zeer de moeite waard deze nog weer eens te zien! Tussendoor kregen we toelichtingen van Geert Sturtewagen, die van bron tot monding heeft meegewandeld en zich nu in de Scheldefamilie inzet voor lokale actiegroepen en hun onderlinge verbindingen. Hij wordt gedreven door verwondering: Hoe is het mogelijk dat we het normaal zijn gaan vinden dat ons water niet meer drinkbaar is en dat onze eieren niet meer eetbaar zijn? Hem wordt wel gevraagd: Wat is het mooiste stuk van de Schelde? Die vraag kan hij niet beantwoorden, want hij zou zich ontrouw voelen aan de andere mooie stukken. Er is zoveel moois te beleven langs de Schelde!
Astrid Martens van OnsStreven vertelde dat ze al 20 jaar poelen in Temse en omgeving inventariseren. Ze maken educatieve projecten, zoals het spel Moord in de Poel, waarbij de leerlingen aanwijzingen zoeken en bewijs moeten verzamelen … Dat maakten ze samen met Regionaal Landschap Schelde-Durme. De milieudienst van Temse is hier een voortrekker van.
Peter Claus van Nationaal Park Scheldevallei vertelde over Jean Massart, de grondlegger van natuurbehoud in België. In 1912 schreef hij al een plan voor de Protection de la nature Belgique. Veel effect had het toen nog niet. De stormvloed van 2 januari 1976 zorgde in de provincie Antwerpen voor grote overstromingen na dijkdoorbraken. Het Sigmaplan verhoogde de veiligheid door dijkverhogingen en de aanleg van Gecontroleerde OverstromingsGebieden (GOG). De oprichting van het Regionaal Landschap in 2007 door 9 gemeenten in de Scheldevallei was een goed begin van meer aandacht voor de natuur. In 2023 werd de status Nationaal Park verkregen (waarvan er 6 in België zijn). In het Sigmaplan 2.0 (2005) was er meer aandacht voor Ruimte voor de Rivier en natuurherstel. Peter toonde belangrijke soorten die het weer goed doen: spindotterbloem, driekantige bies, paling, fint, bergeend, lepelaar, blauwborst, wintertaling, bever, zeehond, otter. Terug van weggeweest: zwarte wouw, krabbescheer, houting, zeeprik.
In de eerste jaren na de ontpolderingen waren er veel knijten (muggen) op het modderige slib, wat overlast gaf voor de omwonenden (onder wie Peter). Na 12 jaren was deze overlast voorbij omdat een nieuw ecologisch evenwicht was ontstaan.
Lieven Symons (Waterland) vertelde over hun creatieve waterprojecten, waarmee ze het bewustzijn van inwoners groter maken, zoals met WaterMonsters en Zalige Zwemdagen. Maar toen was ik al weer op weg naar Middelburg.
Dit was een passende start van de Week van het Water en Wereldwaterdag 22 maart.